จากปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในระยะนี้ ประกอบกับการเผาพื้นที่ทางการเกษตร นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้กำชับให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 76 จังหวัด โดยเฉพาะจังหวัดนครนายก ห้ามเผาอย่างเด็ดขาดเพื่อแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ผู้ฝ่าฝืนจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย ร่วมบูรณาการกับทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งแก้ปัญหา บังคับใช้กฎหมายและมาตรการต่าง ๆ อย่างเคร่งครัดและเข้มงวดโดยไม่มีข้อยกเว้น นอกจากนี้ รัฐบาลยังกำชับทุกหน่วยงาน ติดตามสถานการณ์ปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองอย่างใกล้ชิด ย้ำเตือนเกษตรกรห้ามลักลอบเผาในพื้นที่ป่า พื้นที่เกษตรและที่โล่ง มีโทษทั้งปรับและจำคุก หรือทั้งจำทั้งปรับ กรณีการเผาในพื้นที่ตนเองหรือในพื้นที่สาธารณะจนเกิดเหตุรำคาญ จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 25,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การเผาในพื้นที่ข้างทางหรือถนน ปรับไม่เกิน 1,000 บาท การเผาในพื้นที่เกษตรกรรม จำคุกไม่เกิน 7 ปี ปรับไม่เกิน 140,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ การเผาป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติหรือในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า จำคุกไม่เกิน 4 - 20 ปี ปรับตั้งแต่ 400,000 - 2,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และการเผาป่าในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ จำคุกตั้งแต่ 1-10 ปี และปรับตั้ง 20,000 - 200,000 บาท หากเผาเป็นเนื้อที่เกินกว่า 25 ไร่ จำคุกตั้งแต่ 4-20 ปี ปรับตั้งแต่ 200,000 - 2,000,000 บาท นอกจากนี้ตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กำหนดห้ามเผาพื้นที่เกษตรทั่วประเทศตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ - 31 มีนาคม 2569 ผู้ฝ่าฝืนจะถูกตัดสิทธิ์เข้าร่วมโครงการช่วยเหลือและสนับสนุนเกษตรกร ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2569 ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2571 ขณะที่กรุงเทพมหานครปรับแนวทางการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 จากการแก้ไขที่ปลายทาง มาเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นตอ และให้ความสำคัญกับการสนับสนุนเกษตรกรให้มีทางเลือกในการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร โดยไม่ต้องพึ่งพาการเผา และร่วมกับ ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) พัฒนาโครงการนำร่องการจัดการตอซังและฟางข้าวแบบไม่เผา เพื่อสร้างต้นแบบที่สามารถขยายผลได้จริงอย่างเป็นรูปธรรม